دیر زمانی است هر کدام ازهمشهریان زنجانی که دل در گرو سلامت و سعادت این شهر و مردمانش دارند سر آغاز درد دلشان قصه پرغصه آلودگی زمین و آسمان شهرزنجان و حومه است .در واقع زمین زنجان اسیر سرب و مسمومیت است و آسمانش در اسارت تعفن و آلودگی سرب که بی محابا به سراغشان می آید.هر روز بدتر از دیروز، بیماری های ناشناخته رو به تزاید و شهروندان در بیمارستانها و مطب های عمومی و خصوصی صحنه هایی تاسف آور و رقت بار می بینند و با خود می اندیشند چرا؟راستی چرا در زنجان قالب تعارضات اجتماعی از صفر به صد مبدل شده است؟چرا غالب برخورد های کلامی به جای تحمل و مدارا به سمت خشونت های شدید کلامی و سرانجام درگیری های فیزیکی ختم می شود ؟آیا نقش آلودگی سربین آب و هواو محصولات زراعی و باغی این شهر مظلوم با شهروندان مظلومترش در این میان بررسی شده است ؟آیا مسمومیت خاک و منابع زیر زمینی و هوای زنجان بدور از مصلحت سنجی های اقتصادی و حکومتی و احیاناً ناسیونالتی بصورت علمی و مستقل مورد ارزیابی قرار گرفته است؟ اگر چنین است جایگاه مردم کجاست تا از اسرار نهفته و سر به مُهرآنها مطلع شوند؟آنها که می توانند از این دیار میروند یا خانواه هایشان را نمی آورند ولی آنها که می مانند و دل نمی کنند و نمی روند چه بر سرشان می آید ؟ بیماری های سخت جسمی و عصبی و خونی یا کم هوشی و بی حوصلگی و بی قراری و دعوا و تنش های گفتاری و رفتاری ؟اهالی این اقلیم هشتم چه ها می بیینند و می کشند ؟ هوای سرب آلودبامدادو شامگاه و متعفن در صبحگاهان چه عوارض شناخته شده و ناشناخته برای ساکنین زنجان و حومه که نمی آورد؟ قول قطعی استانداری و نمایندگان سابق شهرمابرای انتقال کارخانه های سرب چه شد؟یاران را چه شد ؟ حرفهای زیبا و قشنگشان مردم را امیدوار نموداما دریغ از یک جو عمل ؟در خبر ها آمده بو که چندین تن سیب درختی و سیب زمینی که آلوده به ذرات سرب بوده اند توسط نهاد ها ی مسئول توقیف و مقرر شده که از بین برده شوند ؟البته اینها کشفیات است ناکشفیات چقدر است ؟الله اعلم. چرا مسئولین ارشد استان با علم به ضرر های جبران ناپذیری این مادّه کشنده اقدام قاطعی برای انتقال این کارخانه مزاحم نمی کنند؟ شنیده شده آبهای زیر زمینی و خاک های کشاورزی اطراف کارخانه تا چندین سانتیمتر آلودگی سرب و سایر پیدا کرده و حتی در برگ های درختان نیز قابل ردیابی است دیگر چه می خواهند بدانند که نمی دانند.مردم عادی که دستشان از هرجا کوتاه است و خرما بر نخیل و شبانه روز اندر خم لقمه نان مشغول تمرین دو استقامت ، نخبگان هم خاموشی اختیاری یا اجباری را میگذرانند.و نهیب اندک دلسوزان هم با تکذیبیه های شدیدو غلیظ سود برندگان کلانش ره به جایی نمی برد.النهایه چشم امیدمان به مطبوعات مستقل و مردمی و سپس مقامهای عالی قضایی مستقل است. تا که سلامت شهروندان را بر مصلحت سنجی های اقتصادی وحکومتی مقدم شمرده و قاطعانه به عنوان مدعی العموم موضوع انتقال کارخانه ی سرب را پیگیری نمایند تاشاید به سرانجام رسد. چرا که ارمغان سرب لباس مرگی است که به آرامی بر تن شهروندان دوخته شده و گزیر و گریزی از آن نیست.تحقیقهای صورت گرفته در این خصوص حاکیست،سرب به دو روش وارد بدن انسان و حيوانات ميشود و در آنها مسموميت ايجاد ميكند؛ يكي از طريق ورود به زنجيره غذايي از راه تغذيه و ديگري از طريق تنفس هواي آلوده به سرب. هر چند در گذشته، عدهاي از محققان تنها سرب موجود در هوا را مسوول آلودگي ومسموميت سرب در انسان و جانداران ميدانستند، اما امروزه معتقدند روزانه 33 درصد سرب وارد شده به بدن افراد شهرنشين از هواست و عدهاي هم سهم هوا را فقط 20 درصد ميدانند. عوارض مسموميت سرب در انسان شامل بالا رفتن ميزان سرب در خون انسان و ايجاد مسموميت در دو نوع حاد و مزمن است.در اثر مسموميت مزمن، بيماريهايي نظير قولنج سربي، فلج عصبي، فلج، ورم كليه، كمخوني، بالا رفتن فشار اسيد اوريك در خون، نقرس سربي و سقط جنين در انسان و حيوانات باردار بروز ميكند. از مهمترين عوارض مسموميت حاد با سرب، انسفالوپاتي و ضايعات مغزي است. در ميان حيوانات، آلودگي سرب در دامهاي محلي تا حد زيادي مورد توجه دانشمندان بوده است؛ چرا كه انسان به طور مستقيم از فرآوردههاي آنها استفاده ميكنند.محققان با اندازهگيري سرب در پشم و خون گوسفنداني كه در مزارع آلوده به سرب ميچريدهاند، بين مقدار سرب در پشم و غلظت سرب در خون رابطه مستقيمي پيدا كردهاند. ماهيهاي آب شيرين قادرند سرب را به صورت يون در خود جمع كنند. بسياري از نرمتنان هم قادرند مقدار زيادي سرب آب دريا را در بافتهاي نرم خود ذخيره كنند.كودكان كمتر از شش سال، بیشتر از افراد دیگر در معرض خطرآلودگی سرب قرار دارند و آلودگی با سرب نشانه هایی نظیر كم خونی، ناراحتی های گوارشی و یا بیماری التهاب مغز (encephalopath) خونی را در بر دارد. مورد اخیر موجب مرگ زودرس یا صدمات مغزی دائم در كودكان می شود..
مسمومیت مزمن سرب، به مرور زمان اتفاق می افتد. در این صورت، این عارضه را از طریق علائم و نشانه هایی نظیر سردرد، خارش، تغییر در رفتار و خلق و خوی، یبوست، كاهش در توانایی های عصبی، درد شكم، كاهش وزن، خستگی مفرط و مسائل مربوط به دردهای عضلانی و عصبی می توان تشخیص داد.
یكی دیگر از مسائل مربوط به آلودگی سرب، پوسیدگی دندان در كودكان است. آمار بدست آمده از مناطقی که در آنجا فعالیت های معدنی جهت استخراج فلزات پایه می باشد، نشان می دهد که پوسیدگی دندان در كودكان بسیار زیاد است و خاك های كشاورزی و باغچه ها در این مناطق به فلزات سنگین آلوده اند. در این خصوص، آلودگی سرب از میزان قابل توجهی برخوردار بوده است
بیماری های ناشی از قرار گیری در معرض سرب :
•Amaurose (نابینایی)
•سرب از طریق جایگزین شدن به جای آهن در بدن باعث ایجاد كم خونی می شود.
•سرب از طریق جمع شدن در استخوان ها، باعث كمبود كلسیم بدن می شود.
•فشار خون
•یبوست
•قرار گرفتن در معرض سرب Schizophrenia (اسکیزوفرنی)
علائم ناشی از آلودگی به عنصر :
•تغییر شكل ستون فقرات
•اختلال در سیستم عصبی (بخصوص در بچه های با سن کمتر)
•اختلال در کار خون و مغز
•از دست رفتن حس جهت یابی
•بی خوابی
•ناراحتی های معده و مسمومیت
•افزایش فشار خون
•دردهای عصبی
•دردهای عضلانی
•كاهش وزن
•سرگیجه
•در مورد زنان بار دار منجر به سقط جنین
اثرات خونی:
یکی از اثرات زیانبار سرب بر روی خون و بافت های خون ساز رخ می دهد. سرب تقریبا" از تمام مراحل بیوسنتز هموگلوبین و گلوبین جلوگیری می نماید.
اثرات عصبی:
در اوایل این قرن در معرض سرب قرار گرفتن طولانی مدت کارگران موجب بروز بیماری های مغزی و تضعیف ماهیچه ها در آنان شد. این اثرات تا مدتها نادیده گرفته می شد.
اثرات کلیوی:
کلیه محل اصلی دفع سرب جذب شده توسط بدن انسان است. کلیه همچنین یکی از دستگاه هایی است که تحت تاثیر مسمومیت ناشی از سرب قرار می گیرد. در بیشتر حالات عدم کارایی کلیه که در نتیجه در معرض سرب قرار گرفتن مزمن بیماری بروز می کند و منجر به تخریب شدید بافتهای کلیه می گردد، اتفاق نمی افتد. اگر چه تخریب برگشت ناپذیر کلیه ممکن است در نتیجه تجمع طولانی مدت سرب فراوان در بدن رخ دهد. تنش های عصبی نیز ممکن است در پی این علائم بروز کند.
اثرات تولید مثلی:
سرب ممکن است منجر به نازایی در مردان و سقط جنین در زنان شود. جنین مستعد مسمومیت است.: